Diagnostyka

Pulmonolog

Pulmonolog jest lekarzem, który ukończył specjalizację z chorób płuc.
Zajmuje się profilaktyką, diagnostyką i leczeniem chorób układu oddechowego - ustala rozpoznanie i dalsze leczenie na podstawie wywiadu lekarskiego, badania fizykalnego pacjenta i badań dodatkowych.

Pulmonolog ma możliwość przeprowadzenia kompleksowej diagnostyki pacjenta od momentu skierowania przez lekarza pierwszego kontaktu do postawienia diagnozy choroby nowotworowej. Pulmonolodzy wykonują bronchofiberoskopię, badanie endoskopowe, za pomocą którego uzyskujemy większość rozpoznań.

Wizyta u lekarza pulmonologa nie wymaga specjalnego, osobistego przygotowania.

W czasie wizyty konieczne jest dostarczenie pełnej historii choroby oraz wszystkich innych dokumentów na temat jednostki chorobowej, z którą zgłaszamy się do lekarza.

Onkolog kliniczny

Onkolog kliniczny to lekarz, który zajmuje się profilaktyką, diagnozowaniem oraz leczeniem chorób nowotworowych. Jego zadaniem jest kompleksowa opieka nad pacjentem, a zatem zarówno profilaktyka, jak i leczenie od postawienia diagnozy przez dobranie optymalnego leczenia po rehabilitację.

Jest specjalistą, do którego udajemy się na początku diagnostyki nowotworu. To on planuje dalsze badania i inicjuje działania związane z leczeniem. Onkolog dobiera rodzaj leczenia systemowego na podstawie wyników badań histopatologicznych oraz molekularnych i kwalifikuje do odpowiedniej terapii.

W przypadku raka płuca onkolog kliniczny decyduje o:

• chemioterapii,
• immunoterapii,
• leczeniu ukierunkowanym na cele molekularne (tzw. leczenie celowane).

Rodzaj odpowiedniej sekwencji terapii onkologicznej zgodnie z wytycznymi postępowania jest konsultowany w ramach konsylium onkologicznego.

Na wizytę do onkologa warto zabrać wyniki badań dotychczas wykonanych a w razie ich braku lekarz zleci badania jakie należy wykonać (najczęściej to: USG, tomografia lub rezonans danego narządu).

Leczenie onkologiczne obejmuje wielodyscyplinarne podejście, a decyzję o wyborze sposobu leczenia podejmuje onkolog wspólnie z torakochirurgiem, radioterapeutą oraz patomorfologiem. Dla komfortu Pacjenta członkiem zespołu wspierającego powinien być również psychoonkologiem.

Rodzaje leczenia onkologicznego wybierane jest w zależności od stopnia zaawansowania nowotworu i jego rodzaju:

• leczenie miejscowe, czyli leczenie nowotworu zlokalizowanego w konkretnym obszarze ciała; 
• leczenie systemowe, obejmujące cały organizm; 
• leczenie samodzielne, czyli leczenie wyłącznie jedną metodą; 
• leczenie skojarzone, które łączy w sobie więcej niż jedną z dostępnych metod.

Torakochirurg

Torakochirurg jest specjalistą, który posiada kompetencje, wiedzę i umiejętności niezbędne do wykonywania zabiegów operacyjnych narządów klatki piersiowej (poza sercem). Zajmuje się zarówno diagnostyką, jak i leczeniem chirurgicznym.

W zakresie zainteresowania lekarza torakochirurga znajdują się takie organy, jak płuca, opłucna, przepona czy przełyk, tchawica, oskrzela.

Torakochirurg prowadzi również diagnostykę chorób nowotworowych klatki piersiowej.
Wykonuje m.in. bronchoskopię, mediastinoskopię, biopsję guzów płuca przez ścianę klatki piersiowej, biopsję guzów ściany klatki piersiowej (więcej w zakładce badania inwazyjne).

Najczęstszym schorzeniem, które wymaga leczenia torakochirurgicznego (operacji) jest nowotwór płuc i odma. Podczas leczenia pacjentów z nowotworem płuca torakochirurdzy bardzo często współpracują z lekarzami innych specjalności, np. onkologami, pulmonologami czy chirurgami naczyniowymi.

Każdy pacjent z nowotworem płuca, który będzie poddany leczeniu operacyjnemu, powinien trafić na konsultację do torakochirurga.

Do poradni/oddziału torakochirurgii skierowanie należy wziąć od lekarza rodzinnego, który wcześniej przeprowadzi szczegółowy wywiad i zadecyduje o konieczności wizyty u specjalisty.

Na wizytę lekarską pacjent powinien zabrać:

• aktualne wyniki badań:
• RTG klatki piersiowej (wynik ważny pół roku)
• posiadaną dokumentację medyczną (np. kserokopię wypisów ze szpitala, poprzednie RTG klatki piersiowej lub inne badania radiologiczne, wyniki badań laboratoryjnych)
• dowód osobisty lub inny dokument tożsamości ze zdjęciem

Patomorfolog

Patomorfolog to specjalista, który bada materiał biologiczny (fragmenty tkanek lub płynów ciała) pobrany od pacjenta pod kątem odstępstw od normy.  Na podstawie analizy może dokładnie ocenić stan komórek i tkanek oraz stwierdzić, na ile ich budowa i struktura odbiega od normy.

Dzięki pracy patomorfologa możliwe jest ustalenie rozpoznania raka płuca, określenie podtypu histopatologicznego nowotworu oraz uzyskanie stopnia zaawansowania patologicznego według skali TNM.

Patomorfolog korzysta w swojej pracy z bardzo wielu różnych technik diagnostycznych. Na co dzień styka się z badaniami molekularnymi, mikroskopowymi, immunohistochemicznymi oraz cytologicznymi.  Specjalista tej dziedziny wykonuje badania śródoperacyjne, ocenia aspiraty, wymazy i płyny z jam ciała, dokonuje interpretacji badań bioptycznych, wyskrobin i wycinków, a także wykonuje biopsję aspiracyjną cienkoigłową.

Lekarz patomorfolog korzysta z takich metod badawczych jak:

• biopsja cienko- lub gruboigłowa, polegająca pobieraniu materiału do badań za pomocą igły o różnych średnicach;
• mikroskopia, włącznie z cyfrową analizą obrazu, polegająca na badaniu pod mikroskopem pobranych od pacjenta tkanek lub komórek (badanie cytologiczne) w celu zebrania informacji o procesie chorobotwórczym;
• cytochemia, na podstawie której oceniany jest skład chemiczny komórek i tkanek;
• histochemia, czyli mikroskopowe badanie histopatologiczne,
• biologia molekularna, pozwalająca wyizolować z komórek ich pojedyncze części, na przykład specyficzne białka czy kwasy nukleinowe i poddać je badaniom molekularnym pod kątem określonych zaburzeń mających znaczenie predykcyjne. W odniesieniu do raka płuca standardem postępowania stała się ocena zaburzeń molekularnych metodą NGS, wykrywająca nieprawidłowości w genach EGFR, ALK, ROS1, KRAS czy ocenę ekspresji białka PD-L1.
• cytologia - metoda polegająca na pobieraniu płynów z jam ciała pacjenta.

Z efektów pracy patomorfologa korzystają specjaliści wielu dziedzin medycyny, ale nieocenione znaczenie mają właśnie dla onkologów. Praca patomorfologa jest wykorzystywana przy leczeniu wielu chorób, w tym chorób nowotworowych.

To właśnie analiza sporządzona przez patomorfologa jest podstawą do rozpoznania nowotworu złośliwego i opracowania optymalnego schematu leczenia raka płuca.

Onkolog radioterapeuta

Onkolog radioterapeuta to lekarz specjalizujący się w leczeniu chorób nowotworowych za pomocą promieniowania jonizującego. Jest to specjalista, który stosuje promieniowanie jonizujące do niszczenia komórek nowotworowych i hamowania ich wzrostu.

Podczas pierwszej wizyty onkolog radioterapeuta przeprowadza szczegółowy wywiad z pacjentem, aby zbadać stan zdrowia, historię chorób oraz wykluczyć ewentualne przeciwwskazania do leczenia radioterapeutycznego.

Po  dokładnym zdiagnozowaniu choroby i wykluczeniu przeciwwskazań do leczenia radioterapeutycznego, onkolog radioterapeuta opracowuje plan leczenia, który jest dostosowany do indywidualnych potrzeb i stanu zdrowia pacjenta.

Plan obejmuje dawkę promieniowania, liczbę i częstotliwość sesji, a także wybór odpowiedniej techniki radioterapii. Podczas sesji radioterapii, onkolog radioterapeuta kontroluje proces leczenia, który jest monitorowany za pomocą specjalistycznych urządzeń.

Onkolog radioterapeuta kwalifikuje chorych na raka do leczenia skojarzonego tj. połączenia radioterapii i chirurgii lub chemioterapii/immunoterapii.

Po zakończeniu leczenia, lekarz przeprowadza kontrolne badania, aby ocenić skuteczność terapii i monitorować ewentualne skutki uboczne. Onkolog radioterapeuta jest także odpowiedzialny za opiekę nad pacjentem po zakończeniu leczenia, monitorując jego stan zdrowia i pomagając w przypadku wystąpienia ewentualnych powikłań lub nawrotu choroby.